Bạn đã làm đúng mọi thứ. Bạn đã tạm dừng OneDrive, tắt Google Drive và đảm bảo mình không mở ngầm một bộ phim 4K nào. Ấy vậy mà mạng vẫn chậm như rùa bò, đèn router nhấp nháy liên hồi, và gói cước dữ liệu của bạn thì cứ thế bốc hơi.
Nếu bạn đang tự hỏi rốt cuộc Windows đang làm trò gì sau lưng mình, thì bạn không hề đơn độc đâu. Ngay cả khi đã tắt đồng bộ đám mây, các phiên bản Windows hiện đại vẫn cực kỳ “lắm chuyện” ở chế độ nền. Dưới đây là danh sách những tiến trình ngầm đang âm thầm ngốn băng thông của bạn và cách để “siết chặt hầu bao” dữ liệu cho chúng.
Những “nghi phạm” quen thuộc: Thứ gì đang ngốn băng thông của bạn?
- Delivery Optimization (
DoSvc): Theo mặc định, Windows biến máy tính của bạn thành một trạm chia sẻ tệp ngang hàng (peer-to-peer). Nó tải các bản cập nhật Windows về máy, sau đó âm thầm tải ngược (upload) những tệp bộ nhớ đệm đó lên cho các máy tính khác trên internet nhằm tiết kiệm chi phí máy chủ cho Microsoft. - Windows Update (
wuauserv/ BITS): Windows ngày nay không chỉ tải về những bản vá bảo mật nhỏ lẻ nữa. Các bản cập nhật tích lũy (cumulative updates) thường nặng tới 2 GB, còn các bản cập nhật tính năng lớn có thể lên đến khoảng 6 GB. Nếu quá trình cập nhật ngầm bị lỗi và âm thầm tải lại nhiều lần, nó có thể “đốt” sạch hàng chục gigabyte chỉ trong một tuần. - Tự động cập nhật Microsoft Store: Có thể bạn chẳng bao giờ mở Microsoft Store, nhưng Windows thì có. Các ứng dụng tích hợp sẵn như Calculator, Photos, dịch vụ nền Xbox và trình chạy ngầm Edge WebView2 liên tục tải về các bản cập nhật trong nền.
- Các trình khởi chạy game & phần mềm cập nhật: Steam, Epic Games, Battle.net hay Adobe Creative Cloud vốn khét tiếng vì tự động chạy ngầm ngay khi khởi động máy. Ngay cả khi bạn đã đóng cửa sổ chính, chúng vẫn có thể âm thầm tải một bản vá nặng 40 GB cho tựa game mà cả nửa năm nay bạn chưa hề đụng tới.
- Windows Telemetry (
DiagTrack): Dịch vụ Connected User Experiences and Telemetry liên tục gửi dữ liệu chẩn đoán, thói quen tìm kiếm và các tệp báo cáo lỗi hệ thống về máy chủ của Microsoft.
Cách “bắt quả tang” thủ phạm
Trước khi bắt đầu tắt bừa mọi thứ, hãy xác định chính xác tiến trình nào đang rút cạn dữ liệu của bạn.
- Kiểm tra lịch sử 30 ngày: Vào Settings > Network & internet > Advanced network settings > Data usage (trên Windows 10 là Settings > Network & Internet > Data usage). Mục này sẽ hiển thị bảng xếp hạng chi tiết những ứng dụng và dịch vụ hệ thống đã tiêu tốn nhiều dữ liệu nhất trong tháng qua.
- Theo dõi trực tiếp: Nhấn tổ hợp phím
Ctrl + Shift + Escđể mở Task Manager. Nhấp vào tiêu đề cột Network để sắp xếp các tiến trình đang chạy theo mức sử dụng mạng từ cao xuống thấp. Nếu thấy “Service Host” đang chiếm dụng đường truyền, hãy nhấp vào mũi tên nhỏ bên cạnh nó để “vạch mặt” chính xác dịch vụ Windows đứng sau.
3 cách khắc phục nhanh để chặn đứng tình trạng ngốn mạng
Bạn không cần phải là chuyên gia IT mới có thể giành lại quyền kiểm soát băng thông. Dưới đây là cách khóa chặt các tiến trình chạy ngầm chỉ trong chưa đầy hai phút:
1. Thiết lập kết nối có giới hạn dung lượng (Metered Connection) Đây là thủ thuật hiệu quả nhất. Khi bạn báo cho Windows biết kết nối Wi-Fi hoặc Ethernet đang dùng là mạng tính phí theo dung lượng, hệ thống sẽ lập tức tạm dừng các bản cập nhật nền dung lượng lớn không khẩn cấp, các lượt tải từ Store và tính năng chia sẻ ngang hàng.
- Vào Settings > Network & internet > Wi-Fi (hoặc Ethernet), nhấp vào tên mạng của bạn và gạt tùy chọn Metered connection sang On.
2. Tắt tính năng chia sẻ ngang hàng (Peer-to-Peer) Đừng để Windows lấy băng thông của bạn đi cập nhật hộ laptop của người lạ nữa.
- Vào Settings > Windows Update > Advanced options > Delivery Optimization. Tắt mục Allow downloads from other PCs (hoặc chuyển sang chế độ Devices on my local network để chỉ chia sẻ với các máy tính khác trong cùng mạng nội bộ nhà bạn).
3. Tắt tự động cập nhật trên Microsoft Store
- Mở Microsoft Store, nhấp vào biểu tượng hồ sơ cá nhân ở góc trên bên phải, chọn Settings và tắt mục App updates.
Chỉ với vài tinh chỉnh đơn giản này, Windows sẽ ngừng coi đường truyền internet của bạn như một bữa tiệc buffet miễn phí, giúp giữ mức ping luôn thấp và dành trọn băng thông cho những gì bạn thực sự cần.