Nếu bạn làm việc trong nghiên cứu hoặc học thuật, bạn sẽ hiểu nỗi khổ này: bạn mở trình soạn thảo LaTeX ở một cửa sổ, hàng chục tab PDF ở cửa sổ khác, và ChatGPT ở cửa sổ thứ ba. Bạn liên tục sao chép–dán các đoạn văn, yêu cầu AI “viết lại cho học thuật hơn” hoặc “sửa lỗi LaTeX này”, nhưng rồi lại đánh mất bối cảnh của lập luận tổng thể.
Giờ thì có OpenAI Prism
Ra mắt nhằm giải quyết những ma sát trong quy trình làm việc khoa học, Prism không chỉ là “ChatGPT dành cho viết lách” — nó là một môi trường LaTeX trên nền tảng đám mây, được hỗ trợ bởi GPT‑5.2. Nó được thiết kế để sống ngay trong tài liệu của bạn, hiểu toàn bộ dự án từ phần tóm tắt đến tài liệu tham khảo.
Video giới thiệu bằng tiếng Anh
video tiếng Việt
Dưới đây là cái nhìn sâu về cách Prism đang thay đổi cuộc chơi trong viết bài nghiên cứu và cộng tác.
Tìm kiếm tài liệu tích hợp
Prism kết nối với các cơ sở dữ liệu học thuật lớn (như arXiv). Bạn không cần rời khỏi tab để tìm trích dẫn. Bạn chỉ cần gõ: “Thêm trích dẫn cho bài Transformer gốc vào đây”, và Prism sẽ tìm đúng mục BibTeX và tự động chèn lệnh \cite{}.
Cộng tác theo thời gian thực
Trước đây, cộng tác trên LaTeX nghĩa là gửi qua lại các file .zip hoặc dùng Git — điều này có thể là rào cản với đồng tác giả không rành kỹ thuật.
Prism áp dụng cách tiếp cận kiểu “Google Docs”:
- Không giới hạn cộng tác viên: Bạn có thể mời PI, nghiên cứu sinh, đồng nghiệp vào cùng một tài liệu.
- Con trỏ trực tiếp: Thấy chính xác vị trí đồng tác giả đang gõ.
- Tóm tắt thay đổi bằng AI: Nếu bạn rời máy một ngày, bạn có thể hỏi Prism: “Đồng tác giả đã thay đổi gì khi tôi vắng mặt?” và nó sẽ tóm tắt bằng ngôn ngữ tự nhiên (ví dụ: “Alice viết lại phần mở đầu tập trung hơn vào độ tin cậy, Bob sửa ba lỗi trích dẫn trong phần thảo luận”).
Vì sao Prism tốt hơn quy trình hiện tại của bạn
| Tính năng | Trình soạn thảo LaTeX truyền thống (vd: Overleaf) | OpenAI Prism |
|---|---|---|
| Hỗ trợ AI | Không hoặc rất cơ bản | GPT‑5.2 với ngữ cảnh toàn tài liệu |
| Sửa lỗi | Tự sửa thủ công | Tự động sửa lỗi biên dịch |
| Sơ đồ | Tự viết mã | Chuyển ảnh → mã TikZ |
| Trích dẫn | Quản lý BibTeX thủ công | Tìm kiếm tự nhiên & chèn tự động |
| Chi phí | Miễn phí / trả phí | Miễn phí (hiện tại cho người dùng ChatGPT) |
Bắt đầu sử dụng
Bắt đầu rất dễ dàng. Nếu bạn đã có tài khoản ChatGPT, chỉ cần đăng nhập tại prism.openai.com.
- Nhập tài liệu: Bạn có thể tải lên file .tex hoặc thư mục .zip để chuyển thành dự án có thể chỉnh sửa.
Sức mạnh của “Agent – Đánh dấu & Thực thi”
Trong Prism, AI không chỉ là một thanh bên — nó là một tác nhân hoạt động ngay trong tài liệu. Cách mạnh nhất để dùng nó là chọn một đoạn văn, phương trình hoặc mã.
Khi bạn chọn văn bản, một menu “Agent” nhỏ xuất hiện, cho phép bạn giao nhiệm vụ phức tạp ngay lập tức:
- Refactor & Clean: Chọn một đoạn suy luận rối rắm và yêu cầu: “Đơn giản hóa các bước này cho phần Phụ lục.” Agent sẽ không chỉ đề xuất — nó sẽ viết lại LaTeX, giữ đúng số thứ tự, và chuyển phần dài sang file appendix.
- Contextual Auditor: Tô sáng một khẳng định trong phần Giới thiệu và yêu cầu: “Tìm dữ liệu cụ thể trong Mục 4 hỗ trợ cho điều này.” Agent sẽ quét kết quả và liên kết chúng, hoặc cảnh báo nếu dữ liệu không thực sự hỗ trợ.
- Instant Visualizer: Tô sáng bảng dữ liệu hoặc mô tả quy trình và yêu cầu: “Tạo sơ đồ luồng TikZ cho phần này.” Nó tạo mã đồ họa ngay bên lề để bạn xem trước và “Giữ lại”.
GPT‑5.2: Chuyên gia khoa học
Prism được vận hành bởi phiên bản GPT‑5.2 tối ưu cho lập luận toán học và khoa học. Khác với các mô hình chung có thể bịa định dạng trích dẫn, Prism hiểu cấu trúc BibTeX và logic của các chứng minh phức tạp.
Nhận thức toàn dự án
Khác với cửa sổ ChatGPT thông thường chỉ thấy những gì bạn vừa nhập, Prism có “Tầm nhìn toàn cục” của dự án. Nó biết:
- Mọi lệnh được định nghĩa trong file .sty
- Mọi mục trong thư viện .bib
- Quan hệ giữa hình vẽ và nội dung văn bản
Gợi ý hữu ích
Những gợi ý này tận dụng khả năng lập luận của GPT‑5.2 để đảm bảo bài của bạn không có “lỗ hổng logic”.
- The Auditor: “Kiểm tra xem các khẳng định trong đoạn này có được hỗ trợ đầy đủ bởi dữ liệu trong Hình 2 và Bảng 1 không. Đánh dấu mọi chỗ phóng đại.”
- The Variable Sync: “Quét chứng minh này và đảm bảo ký hiệu biến khớp với phần Định nghĩa trong Preamble. Đặc biệt kiểm tra xem tôi có nhầm $i$ và $j$ không.”
- The Methodology Bridge: “Đọc đoạn ‘Kết quả’ này và đề xuất một câu cho phần ‘Thảo luận’ để liên kết phát hiện này với giả thuyết ban đầu.”
LaTeX & Định dạng kỹ thuật
Prism rất mạnh trong “việc nặng LaTeX”. Dùng các gợi ý này để tránh phải viết mã thủ công.
- The Visual Translator: “Chuyển sơ đồ bảng trắng này thành mã TikZ với phong cách chuyên nghiệp phù hợp bài gửi Nature.”
- The Table Master: “Chuyển dữ liệu CSV thô này thành bảng LaTeX theo chuẩn booktabs. Thêm chú thích tóm tắt xu hướng chính.”
- The Equation Cleaner: “Khối phương trình này quá rộng. Chia lại bằng môi trường align và tách hợp lý thành hai dòng.”
Tài liệu & Trích dẫn
Cửa sổ Nghiên cứu của Prism kết nối với arXiv và các cơ sở dữ liệu khác.
- The Citation Finder: “Tìm bài năm 2024 của Smith et al. về ‘Neural Backprojection’ và thêm vào thư mục tài liệu. Sau đó viết lại câu này để bao gồm \cite và tóm tắt một câu về đóng góp của họ.”
- The Gap Filler: “Tôi cần trích dẫn cho nhận định ‘hiệu suất transformer là nút thắt trong edge computing’. Tìm bài được trích dẫn nhiều từ 2025–2026 trên arXiv và chèn vào đây.”
- The Related Works Agent: “Tóm tắt sự khác biệt giữa phương pháp của chúng tôi và ‘Baseline Model’ trong thư mục. Viết thành một tiểu mục 150 từ.”
Chỉnh sửa văn phong & biên tập
Vì bạn có thể chọn văn bản và yêu cầu Agent hỗ trợ, hãy dùng các gợi ý này để làm mượt câu chữ mà không mất giọng văn.
- Academic Polish: “Viết lại đoạn này cho súc tích và trang trọng hơn. Tránh ‘chúng tôi tin rằng’ và dùng văn phong khách quan, bị động khi phù hợp.”
- The Explainer: “Đoạn này quá dày đặc. Giữ độ chính xác kỹ thuật nhưng thêm một câu tóm tắt cấp cao ở đầu đoạn.”
- The Redundancy Check: “So sánh đoạn này với đoạn phía trên. Nếu trùng lặp ý, hãy gộp thành một lập luận mạnh mẽ hơn.”
Gợi ý cho cộng tác
Vì Prism hỗ trợ cộng tác không giới hạn, bạn có thể “giao việc” cho Agent để hỗ trợ cả nhóm.
- The Team Summary: “Tô sáng tất cả thay đổi của đồng tác giả trong 24 giờ qua và giải thích cách chúng ảnh hưởng đến hướng kỹ thuật của phần Thảo luận.”
- The Reviewer Response: “Đây là nhận xét của Reviewer 2. Dựa trên dữ liệu mới ở Mục 4, hãy viết phản hồi 3 câu và đề xuất chỉnh sửa cần thiết cho đoạn này.”
Kết luận
Prism là cái nhìn về tương lai của quy trình làm việc “AI-Native”. Nó không xem AI như chatbot bạn phải trò chuyện, mà như một trợ lý nghiên cứu làm việc cùng bạn. Với những ai viết bài kỹ thuật nặng, khả năng để AI kiểm tra toán, sửa mã, và định dạng tài liệu tham khảo theo thời gian thực là một bước nhảy lớn về năng suất.
Bạn đã thử Prism chưa — và nó xử lý bản thảo mới nhất của bạn thế nào?